พลุรังผึ้งเอี๋ยนสุ่ย

พลุรังผึ้งเอี๋ยนสุ่ยจัดในวันโคมไฟ นั่นคือราววันที่ 15 เดือนหนึ่งตามจันทรคติ วันนั้นผมเดินตามฝูงชนไปทางย่านวัดบู๊ เมื่อค่ำลงหน้าวัดก็แน่นไปด้วยคนแล้ว เกี้ยวเจ้าแห่ไปถึงไหน รังผึ้งประทัดก็ถูกจุดที่นั่น

สิ่งที่ควรคิดให้ชัดก่อนคือ วันที่แน่นอนขึ้นกับปฏิทินจันทรคติในแต่ละปี ไม่ใช่วันที่ตายตัววันใดวันหนึ่งตามปฏิทินสากล หากจะจัดทริปนี้ แนะนำให้ยึดตามประกาศทางการ ยืนยันวันให้แน่ก่อน แล้วค่อยจัดการเดินทางและที่พักช่วงก่อนหลัง จะได้ไม่เก้อ

เวทีหลักของพลุรังผึ้งอยู่ที่เขตเอี๋ยนสุ่ย ไถหนาน ใจกลางก็คือย่านวัดบู๊ เมื่อเกี้ยวเจ้าแห่ผ่าน บั้งไฟบนหอรังผึ้งก็ถูกจุดพร้อมกัน ทั้งถนนเต็มไปด้วยแสงไฟ

เรื่องการเดินทาง ส่วนใหญ่จะนั่งรถจากไถหนานหรือเจียอี้ไปยังเอี๋ยนสุ่ย สิ่งที่ต้องเตรียมใจเป็นพิเศษคือ คืนวันโคมไฟคนแน่นมาก ยิ่งใกล้วัดบู๊ยิ่งเบียดเสียด ครั้งนั้นผมเข้าไปจองที่ริมงานแต่เนิ่น ๆ เพราะพอหอประทัดเริ่มจุด พื้นที่แทบไม่มีให้ขยับอย่างสบาย ทุกจุดที่ยืนได้จะถูกคนเข้าไปเบียดจนเต็ม

ขอพูดตรง ๆ ก่อน บั้งไฟบนหอรังผึ้งยิงตรงเข้าใส่ฝูงชนจริง ๆ กระแทกหมวกกันน็อก กระแทกเสื้อโค้ต ประกายไฟพุ่งกระจายในความมืด ควันดินปืนแสบจนลืมตาไม่ขึ้น เสียงดังจนไม่ได้ยินหัวใจตัวเอง ความตื่นเต้นแบบนี้ไม่ใช่สิ่งที่ดูจากคลิปแล้วจะเข้าใจ แต่คือการกระแทกเข้าเต็ม ๆ ที่ตัว ราวฝนเดือดที่สาดลงมาเต็มหัว

ดังนั้นถ้าคุณจะกลัว ซึ่งเป็นเรื่องปกติมาก โปรดประเมินตัวเองอย่างซื่อสัตย์ก่อนว่ารับไหวหรือไม่ คนที่กลัวไม่ใช่ว่ามาไม่ได้ หลายคนเลือกดูหอรังผึ้งยิงพร้อมกันจากด้านนอกหรือจุดสูง ตื่นตาพอกันแต่ปลอดภัยกว่า ไม่ห่อตัวแล้วยืนเข้าไป ก็ถอยไปดูที่วงนอก ไม่มีตำแหน่งผู้ชมที่อยู่ตรงกลาง คิดเรื่องนี้ให้ชัด แล้วค่อยตัดสินใจว่าจะยืนตรงไหน

เรื่องการเดินทาง ให้กำหนดเส้นหลัก "นั่งรถจากไถหนานหรือเจียอี้ไปยังเอี๋ยนสุ่ย" ไว้ก่อน คืนวันโคมไฟคนแน่นมาก ขากลับยิ่งเบียดยาก ดังนั้นเวลาออกจากงานและวิธีต่อรถควรคิดไว้ล่วงหน้าสักรอบ

ส่วนที่พัก แนะนำให้พิจารณาทั้งย่านรอบเอี๋ยนสุ่ยและตัวเมืองไถหนานไปด้วยกัน คืนนั้นย่านเอี๋ยนสุ่ยจะคึกคักมาก พักใกล้ใจกลางเกินไปกลับเข้าออกลำบาก วิธีที่อุ่นใจกว่าคือวางแผนทั้งคืนเป็นเรื่องเดียว กลางวันเดินทางถึง ช่วงเย็นเข้าไปจองที่ ดึกหลังเลิกงานมีที่ซุกหัวนอน ไม่ใช่รีบไปรีบกลับในวันเดียว

พูดตามตรง "ต้นทุน" ที่แท้จริงของพลุรังผึ้งเอี๋ยนสุ่ยไม่ได้อยู่ที่ค่าบัตร แต่อยู่ที่อุปกรณ์และแรงกาย จะยืนเข้าไปในไฟ ชุดป้องกันครบเซ็ตคือเงื่อนไขของการเข้างาน อุปกรณ์เหล่านี้ต้องเตรียมเองหรือหาเอาหน้างาน ต้องคำนวณเข้างบล่วงหน้า

ต่อมาคือแรงและเวลา ตั้งแต่จองที่ รอเกี้ยวเจ้า จนถึงสิบนาทีที่หอประทัดถูกจุด ทั้งตัวเกร็ง ก้มหัวงอตัว จบแล้วหูยังอื้ออยู่นานทีเดียว ครั้งนั้นพอเลิกงานผมแทบไม่มีแรงพูด นับการสิ้นเปลืองนี้เข้าไปด้วย ช่วงท้ายของทริปอย่าจัดแน่นเกินไป

หัวข้อนี้สำคัญที่สุด ความปลอดภัยห้ามประหยัดเด็ดขาด บั้งไฟยิงตรงเข้าใส่ฝูงชน สิ่งที่จำเป็นคือหมวกกันน็อกเต็มใบ เสื้อกันไฟหนา ถุงมือ และหน้ากาก ห่อให้แน่นที่สุดเท่าที่จะแน่นได้ คนที่ผมเห็นในคืนนั้น ต่างใส่เสื้อโค้ตหนา หมวกกันน็อก ผ้าขนหนูพันคอ ถุงมือผ้า เหลือเพียงดวงตาสองข้าง

มีสองเรื่องที่ต้องเลี่ยงเป็นพิเศษ อย่าใส่ผ้าที่ติดไฟง่าย และอย่าใส่คอนแทคเลนส์ ควันดินปืนจะแสบจนลืมตาไม่ขึ้น คอนแทคเลนส์ในสภาพแวดล้อมแบบนั้นเสี่ยงสูงมาก ปิดช่องที่เผยออกง่ายอย่างคอ ข้อมือ ข้อเท้าให้มิด ประกายไฟจะได้ไม่ลอดเข้าไป

หนึ่งคือเรื่องคน คืนวันโคมไฟคนแน่นมาก ยิ่งใกล้วัดบู๊และหอประทัดยิ่งแน่น ขยับตัวลำบาก โปรดเผื่อเวลาเข้าออกให้เหลือเฟือ

สองคือจังหวะจริงหน้างาน วินาทีที่หอประทัดถูกจุด บั้งไฟนับหมื่นพุ่งออกพร้อมกัน เจาะตรงเข้าใส่ฝูงชน วินาทีนั้นไม่มีระยะปลอดภัย และไม่มีที่สำหรับผู้ชม ผมทำตามลุงข้าง ๆ ที่ห่อตัวมิดชิด ในตอนที่ประทัดถี่ที่สุดก้มหัวขดตัว ปล่อยให้ประทัดระเบิดทีละลูกรอบตัว

สามคือต้องถือ "ห่อทั้งตัว เลี่ยงเสื้อผ้าติดไฟง่าย ห้ามใส่คอนแทคเลนส์" เป็นเส้นใต้ที่ต่อรองไม่ได้ อุปกรณ์ความปลอดภัยคือเงื่อนไขของการเข้างาน ประโยคนี้คุณจะจำขึ้นใจที่หน้างาน

เพราะมันคือหนึ่งในกิจกรรมวันโคมไฟที่ดุเดือดและเป็นตัวแทนที่สุดของไต้หวัน ตำนานว่าธรรมเนียมนี้มาจากโรคห่าเมื่อร้อยปีก่อน ชาวบ้านจุดประทัดเชิญเทพกวนอูออกตรวจเมืองขับไล่โรค ยิ่งจุดมากยิ่งรุ่งเรือง ยิ่งสงบสุข ดังนั้นนี่ไม่ใช่การจุดมั่ว แต่คือพิธีที่เปลี่ยนความกลัวเป็นความกล้า ยิ่งกลัว ยิ่งต้องยืนเข้าไป

ผมจำลุงข้าง ๆ คนนั้นได้ ในตอนที่ประทัดถี่ที่สุดกลับกางแขนออกรับ ทั้งตัวถูกแสงไฟห่อหุ้ม รับประทัดราวกับรับพร ลองทำตามเขา เงยหน้าขึ้นเล็กน้อย เพียงชั่ววินาทีนั้นไฟประทัดก็ไม่เหมือนการโจมตีอีกต่อไป กลับเหมือนพรอันแกร่งกล้า

วินาทีที่ประทัดหยุด โลกก็เงียบลงทันที พื้นปูด้วยเศษประทัดสีแดง ผมกับเพื่อนไม่กี่คนที่มาด้วยกันสบตากัน แล้วก็หัวเราะ หัวเราะแบบเซ่อ ๆ ขากลับแทบไม่มีใครพูด แต่ความรู้สึกที่ได้ยืนเข้าไปในไฟด้วยกัน แล้วเดินออกมาทั้งเป็นด้วยกัน ยังเกาะติดตัวอยู่ ราวกลิ่นดินปืนที่ล้างเท่าไรก็ไม่ออก ความครึกครื้นบางอย่างต้องแลกด้วยทั้งร่างกาย และสิ่งที่ได้กลับมาไม่ใช่คลิปวิดีโอ แต่คือบางสิ่งระหว่างคนไม่กี่คน ที่ไม่ต้องพูดออกมาอีกแล้ว