ในเมืองเล็กสุดขอบตะวันออกของอินโดนีเซีย จุดแสงเทียนทั้งเมือง

คืนวันศุกร์ประเสริฐ ลารันตูกาแทบไม่มีไฟฟ้า มีเพียงแสงเทียน คนทั้งเมืองถือเทียนคนละเล่ม เดินช้า ๆ ไปตามถนน แสงไฟต่อกันเป็นแม่น้ำ ไหลเงียบ ๆ อยู่ริมท่าเรือที่มืดมิด อากาศมีกลิ่นเค็มของทะเลและกลิ่นเทียนที่ละลาย ไม่มีเสียงเอะอะ มีเพียงเสียงสวดต่ำ ๆ และเสียงคลื่นกระทบฝั่ง

นี่คือเซมานา ซานตา ประเพณีสัปดาห์ศักดิ์สิทธิ์ที่มิชชันนารีโปรตุเกสนำมาสู่เกาะฟลอเรสเมื่อสี่ร้อยกว่าปีก่อน ตำนานว่าปี ค.ศ. 1510 รูปปั้นพระแม่ลอยขึ้นฝั่งที่ลารันตูกาพร้อมเรือโปรตุเกสที่จมลง คนท้องถิ่นเรียกท่านว่าตวนมา และบูชาท่านมาจนถึงทุกวันนี้ ในอินโดนีเซียที่ประชากรส่วนใหญ่เป็นมุสลิม เมืองเล็กที่ปลายตะวันออกของเกาะนี้ รักษาวันศุกร์ประเสริฐแบบคาทอลิกสไตล์โปรตุเกสมารุ่นแล้วรุ่นเล่า แม้แต่ขบวนแห่รูปศักดิ์สิทธิ์ก็ต้องเดินทางทางทะเลช่วงหนึ่ง เมืองนี้ถึงกับถูกเรียกว่าเมืองแห่งพระแม่สายประคำ

หญิงชราคนหนึ่งใช้ฝ่ามือบังลมอย่างระมัดระวัง ปกป้องเทียนในมือที่ลมทะเลพัดจวนจะดับ เดินไปสวดมนต์เบา ๆ ไป ท่าทางนั้นเธอคงทำมาทั้งชีวิต รูปปั้นตวนมาถูกอัญเชิญออกมาปีละครั้งในวันนี้เท่านั้น คลุมผ้าดำไว้ทุกข์ ถูกผู้ศรัทธาแห่ผ่านเมืองทีละจุด ทุกที่ที่ผ่าน ก็มีแสงเทียนตามมามากขึ้น

ในขบวนมีช่วงหนึ่งที่ต้องเดินทางทางทะเล รูปศักดิ์สิทธิ์ถูกอัญเชิญขึ้นเรือ เคลื่อนช้า ๆ ไปตามอ่าวยามค่ำ คนบนฝั่งชูเทียนรับ ผิวทะเลสะท้อนเส้นแสงที่ไหวระยับ ยืนที่ริมท่าเรือ ลมทะเลเย็น น้ำตาเทียนหยดบนหลังมือร้อนนิด ๆ เสียงสวดแผ่มาเป็นระลอกจากไกล แล้วก็ถูกเสียงคลื่นรับไป ชั่วขณะนั้นคุณจะลืมว่าตัวเองเชื่อหรือไม่ รู้สึกเพียงว่าทั้งเมืองกำลังทำสิ่งเดียวกันอย่างเบาและระมัดระวัง

ตรอกแคบ กำแพงบ้านเก่าสองข้างถูกแสงเทียนย้อมเป็นสีเหลืองอุ่น หน้าประตูแต่ละบานวางแท่นบูชาเล็ก ๆ ปูผ้าขาว ปักดอกไม้สด ลมพัดมาจากทะเล เปลวเทียนหลายร้อยเล่มเอนไปทางเดียวกันพร้อมกัน แล้วก็ค่อย ๆ ตั้งตรงพร้อมกัน แสงทั้งผืนที่ไหวเบา ๆ นั้น ทำให้กลั้นหายใจยิ่งกว่าไฟประดับอันใหญ่โตใด ๆ

ขบวนเดินจนดึกจึงจบ ผมตามขบวนแสงเทียนไปช่วงหนึ่ง ไม่ได้นับถือศาสนา ฟังบทสวดก็ไม่ออก แต่แสงไฟเงียบ ๆ ทั้งเมืองนั้นก็ทำให้ผมช้าลง ผมยืนที่ริมท่าเรือ มองเทียนไม่กี่เล่มสุดท้ายถูกลมทะเลพัดไหวเบา ๆ ผมคิดว่าคุณก็จะเข้าใจว่า ศรัทธาบางอย่างไม่ต้องการให้คุณเข้าใจ ต้องการเพียงให้คุณบังเอิญอยู่ที่นั่น บังเอิญเต็มใจ เป็นเพื่อนมันเดินจนจบคืนนี้อย่างเงียบ ๆ